Dromen over overleden ouders: wat betekenen ze?

Je wordt wakker en het eerste wat je denkt is: mijn moeder was er weer. Misschien voelde de droom zo echt dat je even niet goed weet waar je bent. Misschien heb je haar vastgehouden, met haar gepraat of zat ze gewoon ergens in de kamer alsof er helemaal niets veranderd was. En dan word je wakker en komt het besef opnieuw binnen: ze is er niet meer.

Of misschien was het juist een hele nare droom. Je vader was boos, jullie kregen ruzie of je beleefde opnieuw het moment waarop hij overleed. En terwijl je wakker wordt, zit je met een verdrietig of onrustig gevoel.

Dromen over iemand die is overleden kunnen ontzettend veel met je doen. En misschien vraag je je na zo'n droom wel af: Waarom droom ik ineens over mijn moeder? Waarom nu? Betekent dit iets? Probeert ze me iets te vertellen of ben ik gewoon nog steeds zo met haar bezig? Je bent in ieder geval niet de enige.

Onderzoek laat zien dat dromen over overleden dierbaren regelmatig voorkomen bij mensen die rouwen. In een studie onder 278 nabestaanden gaf 58% aan te dromen over hun overleden dierbare. De dromen verschilden sterk van elkaar: sommige mensen droomden over mooie herinneringen, anderen zagen hun dierbare gezond en zonder ziekte, en weer anderen droomden over het overlijden zelf. 

De onderzoekers zagen over het algemeen vaker een positieve dan een negatieve impact, al betekent dat natuurlijk niet dat iedere droom prettig is. Dat laatste vind ik wel belangrijk om even te benoemen.

Want misschien hoor je iemand vertellen: "Ik droomde over mijn moeder en het voelde alsof ze echt bij me was. Ik werd er zo gelukkig van."  Terwijl jij misschien juist wakker wordt met tranen in je ogen maar ook dat is rouw.

Wanneer je slaapt, ben je vaak niet bezig met je dagelijkse leven en alles wat je overdag probeert te regelen. Je hersenen verwerken ondertussen herinneringen, emoties en ervaringen. De band die je met je vader of moeder had, is niet ineens verdwenen omdat diegene is overleden. Je brein en je gevoel moeten zich aanpassen aan een werkelijkheid waarin je ouder er lichamelijk niet meer is.

Een droom kan daardoor allerlei herinneringen en emoties naar boven brengen. Soms is dat fijn, soms doet het ontzettend veel pijn en soms is het allebei tegelijk.

Misschien droom je bijvoorbeeld dat je moeder gewoon weer in haar keuken staat en in de droom voelt dat volkomen normaal. Pas wanneer je wakker wordt, realiseer je je dat je haar al een tijd niet meer hebt gezien en dat kan dan weer een heel dubbel gevoel geven.

Aan de ene kant ben je blij dat je haar weer even hebt gezien maar aan de andere kant doet het extra pijn wanneer je beseft dat het maar een droom was. Dat betekent niet dat je droom niet belangrijk voor je kan zijn. Het betekent dat de liefde en de verbondenheid met je moeder nog steeds onderdeel zijn van jouw leven.

We praten in de rouw vaak over een blijvende band met iemand die is overleden. Het overlijden maakt een einde aan het lichamelijke contact, maar niet aan de betekenis die iemand voor jou heeft of aan de band die je met die persoon hebt opgebouwd. Ook psychologisch onderzoek naar dromen over overledenen ziet aanwijzingen dat zulke dromen kunnen samenhangen met het verwerken van emoties, het onderhouden van die innerlijke band en het aanpassen aan het verlies.

En daar mag je je eigen betekenis aan geven. Misschien voelt een droom voor jou als een manier waarop je moeder even dichtbij is, misschien zie jij het vooral als je brein dat herinneringen verwerkt of misschien geloof je dat je moeder je daadwerkelijk even heeft opgezocht. Het is allemaal oké want wat voor jou betekenisvol is, mag er zijn.

Wat je vooral niet hoeft te doen, is iedere droom proberen te ontcijferen alsof er één juiste betekenis bestaat. Een droom over je overleden vader betekent niet automatisch dat hij je iets probeert te vertellen en een nare droom betekent al helemaal niet dat er iets mis met je is.

Kijk liever eens naar wat de droom met jou doet. Misschien word je wakker met een gevoel van liefde, verdriet, schuldgevoel of opluchting. Misschien denk je de hele dag: wat was dit nou weer? Ook dat kan waardevolle informatie zijn over wat er op dat moment in jou speelt.

Maar...wat kun je dan doen als je zo'n droom hebt gehad? Je hoeft er eigenlijk niet meteen iets mee, maar als de droom veel met je doet kan het helpen om hem op te schrijven. Niet alleen wat je hebt gedroomd, maar vooral wat je voelde toen je wakker werd. Je kunt jezelf bijvoorbeeld vragen: Wat raakte mij zo? Wat miste ik in deze droom? Wat voelde fijn? En wat deed juist pijn?

Misschien ontdek je daardoor dat je niet zozeer de droom mist, maar vooral je moeder. Misschien ontdek je dat je eigenlijk behoefte hebt aan iets wat zij jou vroeger gaf. Een gevoel van veiligheid, een luisterend oor of een knuffel. Gewoon het gevoel dat er altijd iemand voor je was. Dat kan een mooie ingang zijn om verder te kijken naar wat jij vandaag nodig hebt.

Een andere mogelijkheid is om iets met de droom te doen wat voor jou goed voelt. Schrijf een brief aan je vader, zet een foto van je moeder neer en/of steek een kaarsje aan. Niet omdat je je droom moet vasthouden, maar omdat je jezelf toestemming geeft om even stil te staan bij de verbinding die er nog steeds is.

Weetje, je hoeft niet bang te zijn voor een droom over je overleden ouder en je hoeft hem ook niet weg te duwen omdat je daarna verdrietig bent. Owh enne.....probeer hem vooral niet te begrijpen want dromen mag je gewoon ervaren...ze mogen er zijn.

Wat de droom ook met je doet, het zegt niet dat je terug bij af bent maar het zegt dat (jouw) rouw in beweging is. De ene dag voelt het gemis wat meer op de achtergrond en de volgende nacht staat je vader ineens weer midden in je droom.

Als een droom je steeds opnieuw raakt, je angstig maakt of je merkt dat je er overdag veel last van blijft houden, praat er dan over. Met iemand die je vertrouwt, met iemand die jouw verhaal kent of met een professional die samen met jou kan kijken naar wat er onder die dromen ligt. Blijf er vooral niet alleen mee rondlopen.

Misschien gaat het uiteindelijk helemaal niet om de vraag: "Wat betekent mijn droom?" maar "Wat wil deze droom mij laten voelen over mijn verlies, mijn gemis en de verbinding met mijn vader of moeder?"

Neem je tijd...

💜 José