Waarom is het zo moeilijk om de spullen van je overleden ouder op te ruimen?

En dan besef je ineens: ik mag dit allemaal gaan opruimen.

Misschien moet het huis verkocht worden of moet de woning binnenkort leeg zijn en weet je niet eens waar je moet beginnen. Je kijkt naar al die spullen en aan bijna alles zit wel een herinnering.

Die vaas die altijd op tafel stond, het bord waar je moeder vroeger van at of kleding die nog naar haar ruikt. Ineens voelt het opruimen helemaal niet meer als opruimen maar het voelt alsof je stukje voor stukje afscheid aan het nemen bent.

Laatst sprak ik hierover met een cliënt en ik merkte opnieuw hoeveel emoties hierbij kunnen komen kijken. Want aan de buitenkant lijkt het misschien heel praktisch. Het huis moet leeg, de spullen moeten verdeeld worden en er moet misschien iets verkocht worden of naar de kringloop.

Maar voor degene die achterblijft, is het helemaal niet praktisch...het zijn spullen van haar moeder. Ieder voorwerp heeft een verhaal te vertellen.

Dat is ook precies waarom je soms al moe wordt van het idee voordat je überhaupt begonnen bent. Je lichaam weet namelijk wat je te wachten staat. Je weet dat je dingen tegenkomt die herinneringen oproepen en dat je waarschijnlijk momenten krijgt waarop het verdriet ineens weer heel dichtbij komt.

Je kunt merken dat je het alsmaar uitstelt, dat je de deur van die kamer liever dicht laat en dat je denkt: morgen begin ik wel. Morgen wordt volgende week...die week daarop of zelfs die week daarop.

Niet omdat je lui bent of omdat je niet wilt opruimen, maar omdat je lichaam je eigenlijk probeert te beschermen tegen iets wat pijn doet.

Wanneer je een voorwerp van je ouder vasthoudt, kan er namelijk in één klap van alles gebeuren. Je ziet het, voelt het en misschien ruik je het. Je hersenen koppelen dat voorwerp direct aan herinneringen en emoties. Daardoor kan een (normaal gesproken) simpel moment, zoals het openen van een kledingkast, ineens een enorme golf van verdriet oproepen.

Je lichaam kan daarop reageren met spanning, een brok in je keel, huilen, een versnelde hartslag of juist een soort verdoving waarbij je helemaal niets meer voelt en dat kan behoorlijk verwarrend zijn.

Het ene moment denk je nog: dit moet gewoon gebeuren, en een paar minuten later zit je huilend op de grond met een trui van je moeder in je handen. Ook dat is rouw.

Daarom hoef je dit niet te benaderen als een grote opruimklus die zo snel mogelijk klaar moet zijn en misschien helpt het juist om het kleiner te maken. Je hoeft niet ineens het hele huis te doen.

Kies gewoon één kast, één lade of één doos. Spreek met jezelf af dat je daarna mag stoppen.

Wat ik ook heel belangrijk vind, is dat je niet alles op één dag hoeft te beslissen. Je hoeft niet meteen te weten wat weg kan, wat verkocht mag worden of wat je wilt bewaren.

Zeker in de eerste periode na een overlijden kunnen emoties nog zo sterk zijn dat je soms vanuit verdriet keuzes maakt waar je later spijt van krijgt.

Een praktische tip kan daarom zijn om spullen voorlopig in verschillende categorieën te leggen: houden, weggeven of verkopen en "ik weet het nog niet".

Die laatste categorie is misschien wel de belangrijkste, want je mag iets gewoon nog even niet weten.

Je hoeft niet te beslissen over een fotoalbum omdat iemand anders vindt dat het tijd wordt. Je hoeft die stoel niet weg te doen omdat je moeder hem niet meer nodig heeft. En je hoeft ook niet alles te bewaren om te bewijzen hoeveel je van haar hield. Dat zijn jouw keuzes.

Wat ook kan helpen, is om dit niet alleen te doen.

Neem iemand mee die je vertrouwt. Een broer, zus, vriendin of iemand anders bij wie je jezelf kunt zijn. Niet iemand die na twee uur zegt: "Nou, schiet het een beetje op?" maar iemand die begrijpt dat je soms tien minuten naar één foto kunt kijken zonder iets op te ruimen. Jij hoeft dit alles niet alleen te kunnen.

Misschien is het zelfs fijn om vooraf af te spreken dat je samen een paar uur bezig bent en daarna stopt. Even wandelen, een kop koffie of gewoon naar huis gaan en de rest laten liggen. Opruimen na een overlijden is niet alleen een fysieke taak maar het is ook een (vaak) zwaar emotioneel proces. Misschien is dat wel waarom het zo moeilijk voelt.

Je bent niet alleen spullen aan het sorteren, maar je bent ook bezig met een leven dat ooit zo vertrouwd was en dat nu niet meer hetzelfde is. Precies daarom mag je hier alle tijd voor nemen.

En misschien kom je tijdens het opruimen ook dingen tegen waarvan je denkt: dit hoef ik helemaal niet te bewaren, maar ik kan het nu nog niet wegdoen. Leg het dan gewoon even aan de kant en bewaar het voorlopig.

Een doos met spullen waar je nog niet naar kunt kijken, is namelijk geen probleem dat opgelost moet worden. Soms heb je simpelweg tijd nodig voordat je kunt voelen wat je ermee wilt.

En er is nog iets wat ik je wil meegeven. Je hoeft niet alles van je ouder te bewaren om de verbinding met hem of haar te behouden. De liefde zit niet in die stoel, die auto, die jas of in het huis.

De herinneringen en de betekenis die je ouder voor jou heeft, draag je op een andere manier met je mee.

Misschien helpt het daarom om tijdens het opruimen af en toe bewust stil te staan bij een herinnering. Maak een foto van iets voordat je het wegdoet. Schrijf op waarom een bepaald voorwerp belangrijk voor je was/is, of vertel samen met iemand het verhaal achter dat ene ding.

Dan ben je niet alleen maar aan het weggooien maar dan ben je ook aan het bewaren wat voor jou betekenis heeft. Misschien hoeft het doel helemaal niet te zijn dat het huis zo snel mogelijk leeg is...alhoewel dat bij huur vaak wel zo is natuurlijk. Het doel mag in ieder geval zijn dat jij op jouw manier afscheid kunt nemen van een plek die zo verbonden is met je ouder(s).

Als jij merkt dat je steeds maar uitstelt, vastloopt bij bepaalde spullen of het gevoel hebt dat je dit allemaal alleen moet kunnen, weet dan dat je niet de enige bent. Het is heel normaal dat dit moeilijk is.

Je mag verdriet hebben om wat je tegenkomt. Je mag stoppen, je mag iemand meenemen en je mag besluiten dat je vandaag alleen die ene lade doet. Stap voor stap, op jouw manier en vooral op jouw tempo.

Als je wil, kan ik je daar ook bij ondersteunen....ik heb het zelf namelijk ook doorgemaakt. Niet om voor jou te bepalen wat je moet bewaren of wegdoen, maar om samen te kijken naar wat dit proces met jou doet en hoe jij hierin voor jezelf kunt blijven zorgen.

Je bent welkom bij me...